Onderzoek: Gezond gedrag bevorderen is mogelijk
Geplaatst door BigMove Institute in Nieuws21 oktober 2009 Suzanne Pietersma, Persuasive Health Communication: a Self-Perspective, RuG
‘Roken schaadt de gezondheid’. ‘Te hard werken is niet goed voor je hart’. Wie dergelijke gezondheidsboodschappen ontvangt, kan daarmee verschillende dingen doen: zijn gedrag veranderen, in de verdediging schieten of zelfbevestiging toepassen. Promovenda Suzanne Pietersma ontdekte dat de bereidheid om overredende gezondheidsteksten te accepteren nauw samenhangt met de mate van zelfbevestiging bij proefpersonen.
Zelfbevestiging
De kern van zelfbevestiging is dat belangrijke positieve zelfbeelden worden opgeroepen die niet gerelateerd zijn aan de bedreiging. Zelfbevestiging zorgt ervoor dat mensen zich realiseren dat hun eigenwaarde niet afhangt van de evaluatieve implicaties van de onmiddellijke situatie. Het resultaat van zelfbevestiging is dat mensen niet langer defensief reageren op een gezondheidsboodschap, maar juist met een open houding. Een centrale aanname in het proefschrift is dat zelfbevestiging mensen forceert om een zelfbedreiging onder ogen te zien door initiële defensieve reacties te verhinderen. De consequentie is dat na de toevoeging van zelfbevestiging mensen nog steeds een manier moeten vinden om met de zelfbedreiging om te gaan.
Betrokkenheid
Betrokkenheid binnen overredende communicatie speelt een belangrijke rol. Er zijn twee soorten betrokkenheid: waardebetrokkenheid en uitkomstbetrokkenheid. Waardebetrokkenheid draait om de associatie tussen het onderwerp van een boodschap en de waarden van mensen. In het domein van gezondheid houdt dit in dat iemand die veel waarde hecht aan gezondheid sterk betrokken is bij een gezondheidsboodschap omdat gezondheid een zelfdefiniërende waarde is. Uitkomstbetrokkenheid draait juist om de associatie tussen de boodschap en de doelen of gewenste uitkomsten van mensen. In het domein van gezondheid betekent dit dat een gezondheidsboodschap wel of niet van toepassing is op iemand vanwege een objectieve relatie tussen de gezondheidsuitkomsten en iemands gedrag.
Gezondheidsdreiging
Wat is het effect van beide soorten betrokkenheid in de context van bedreigende gezondheidsboodschappen? De onderzoeker manipuleerde de waardebetrokkenheid (matig versus hoog) of uitkomstbetrokkenheid (wel versus niet). Daarnaast ondergingen de deelnemers een zelfbevestigingsmanipulatie. De gezondheidsdreiging bestond uit een tekst over de negatieve gevolgen van onvoldoende groente- en fruitinname. De resultaten lieten zien dat alleen bij een matige waardebetrokkenheid het lezen van de bedreigende tekst leidde tot een defensieve reactie. Dit kan worden afgeleid uit het feit dat toevoeging van zelfbevestiging leidde tot een toename van de intentie van deelnemers om meer groente en fruit te gaan eten. Wanneer gezondheid topprioriteit was voor de deelnemers reageerden ze niet met defensieve reacties; gezondheid wordt gewoonweg als te belangrijk gezien om de gezondheidsboodschap te negeren. Zodra uitkomstbetrokkenheid saillant was had zelfbevestiging geen enkel effect. Dit type betrokkenheid draait namelijk niet om de zelfdefiniërende waarden van deelnemers en daarom heeft men niet de neiging om defensief te reageren.
Intenties
Leidt een toename in intenties, veroorzaakt door de toevoeging van zelfbevestiging, tot daadwerkelijke gedragsveranderingen? Het kan immers zo zijn dat mensen een verhoogde intentie formuleren om op een gemakkelijke manier van het nare gevoel af te willen komen dat opgeroepen is door een zelfbedreiging. Dit houdt in dat mensen een intentie formuleren maar niet daadwerkelijk van plan zijn om hun gedrag aan te passen. Overreding werd niet alleen gemeten door de deelnemers te vragen naar hun intentie om zich te gaan gedragen overeenkomstig de aanbevelingen genoemd in de gezondheidsboodschap, maar ook door werkelijke gedragsverandering na enige tijd te meten. De resultaten lieten zien dat toevoeging van zelfbevestiging leidde tot een toename van de intentie om groente en fruit te consumeren; deze verminderde defensiviteit voorspelde ook daadwerkelijk gedrag.
Artikelen (RSS)